BROŃ PANCERNA

Czołgi 7TP

 

Wraz z "Błękitną Armią" gen.Hallera do Polski przybyło 120 czołgów typu Renault 17.Wozy te sprawdzily się w walkach na froncie I wojny światowej i stanowiły cenny nabytek dla odradzającego się państwa polskiego.Sformowano je w dwa bataliony pancerne ,które rzuczono do walki z bolszewikami w 1920r.Po podpisaniu traktatu pokojowego zaczeły pojawiać się głosy o sens dalszego wykorzystywania środków opancerzonych tego typu.Sugerowano iż z powodu wyposażenia piechoty w broń przeciwpancerną niestanowią już one zagrożenia i nie są zdolne do samodzielnego działania.W ten sposób do końca lat dwudziestych liczba czołgów wzrosła zaledwie o 20 sztuk.Zahamowano gwałtownie rozwój broni pancernej.

Pewne zmiany zaczeły się pojawiać na początku lar trzydziestych.Mialo to częściowy związek z odejściem francuskiej dokrtryny wojennej.Zakupiono wówczas podwozie brytyjskiego czołgu Carden-Lloyd.Na jego bazie ,Biuro Konstrukcyjne Instytutu badń Inżynierii, skonstruowało w 1930 mały bezwieżowy czołg TK-3

Zostały one skierowane do produkcji w tym samym roku.Do 1939 wyprodukowano łącznie 250 egzemplarzy.Załogę stanowiło 2 ludzi.Silnik Forda o mocy 40 KM zapewniał niezłą prędkość(46 km/h).Karabin Hotchkiss wz.25 pozwalał jedynie na operowanie w celach rozpoznawczych.


W roku 1935 przystąpiono do konstrukcji czołgu TKS ,wytwarzanego w Zakładach Inżynierii.Była to ulepszona wersja dawnego TK o mocniejszym silniku Polski Fiat 122 AC o mocy 42 KM, większym pancerzu(do 10mm) lepszym podwoziu i nowych ukladach sterowania ogniem.Wyprodukowano oklo 300 typu tego czołgu.Ich osiągi były porównywalne z typami PzKpfw I i II.Stworzono też wiele prototypow w tym z działem kal 37 i 47mm oraz parę sztuk z działem kal.20 mm.Obydwa typy weszly w skład kompanii rozpoznawczych przydzielanym poszczegolnym dywizjom ,brygadą ,zgrupowaniom czy też armiom.Ogółem utworzono 30 takich kompanii.Wskutek silnego wyeksplatowania silnikow poszczegolnych tankietek ,wiele z nich należalo porzucić.Cześć z nich nie mogła działać z powodu barku materiałów pędnych lecz ogólnie te małe czołgi oddały spore zasługi w informowaniu o wrogich jjednostkach.Tankietki były też narażone nawet na goień ciężkich karbinów ; słaby pancerz nie dawał skuteczniej obrony.Walki z wrogimi czolgami kończyły się remisem bowiem żadzna ze stron nie dysponowała środkami niszczącymi sily pancerne(PzKpfw I).

Czas na czołgi z prawdziwego zdarzenia.W pierwszej połowie lat trzydziestych wiele państw Eurpy przystąpiło do konstrukcji czołgów lekkich i średnich.W Niemczech były to PzKpfw III i używnay niemal na wszystkich frontach wojny PzKpfw IV

      PanzerKampfwagen IV

 
W Czechach rozpoczęto produkcję czołgu  LT 38 ,który po zagarnięciu Czechosławacji Niemcy w całośći włączyli w skład  swych wojsk jako PzKpfw.38t.Innym charakterystycznym czołgiem był radziecki BT2.

LT 38

Co łączyło te wszystkie typy z  polskim 7TP? .Podwozie czołgu  Vickers E, który co prawda nie wszedł do prdukcji w Anglii ale stał się podstawą wielu zagranicznych protypów.Jeden z wozów przybył w 1936 roku do Polski.Tam po wielu przeróbkach i próbach w Państwowych Zakładach Inżynierii został wprowadzono do seryjnej produkcji wiosną 1935.Początkowo w serii przedprodukcyjnej wytwarzano go z dwoma wieżami w, której znajdował się karabin maszynowy wz.30.Jednak bylo to rozwiązanie tylko tymczasowe.

Od 1937 zaczęto wytwarzać wersję z doskonałym działem kal.37mm umieszconym w jednej wieży.Sporą lukę w produkcji wywołały próby wprowadzenia pojazdu cięższego i lepiej uzbrojonego oraz opancerzonego.Blachy pancerne nie dochodziły w terminie ,gdyż w pierwszej kolejności wysylano je do...Niemiec!.W ten sposób zdołano wyprodukować skromną liczbę 160 egzemplarzy w chwili wybuchu wojny.Pozwalało to na wystawienie dwóch batalionów czołgów i kilku smaodzielnych kompanii(dla 10 BkZmot i Warszawskiej Brygady Panc-Mot).Czołgi te przewyszały typy PzKpfw I i II oraz dorównywały PzKpfw III i IV.Obydwa bataliony działały w składzie A"Prusy".5 IX 1 batalion wykonal niudany kontratak na skrzydło 4 Dpanc(głównie z powodu złego dowodzenia i niewiedzy gen.Dęba -Biernackiego)
Potem ,wycofane na wschód trawiły czas na przemarszach ,które eksploatowały nadmiernie sprzęt.Część brała udział w obronie Warszawy niszcząc klika PzKpfw IV.2 batalion czołów lekkich z kpt.Majewskim na czele ,przyłączył się do Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej i walczył pod Tomaszowem Lubelskim(największej bitwie pancernej Września).19 IX zapisał tam niezwykle chlubną kartę, rozbijając silne pozycję 4 dywizji lekkiej i wjeżdzając do opanowanego przez Niemców miasta.Faktem jest ,żę część 7TP została zdobyta przez Wehrmacht i używana przez jego Panzerwaffe jako typ PzKpfw 38t.

      

Innym typem broni pancernej były samochody pancerne.Część z nich wchodziła w skłąd Policji gdzie używano ich w celu utrzymania porządku.Reszta weszła w skład dywizjonów pancernych ,wchodzących w skład brygad kawalerii.Dobrym przykładem jest wóż Ursus wz.1934.Brał udział w wielu akcjach szczególnie gdy zakładano zasadzki ogniowe ,podczas których  jego armata Puteaux 37mm i dwa kareabini maszynowe wywierały destrukcyjne wrażenie.Dzieki silnemu uzbrojeniu skutecznie walczyl z niemieckimi czołgami, choć jego krótka lufa nie zawsze działała skutecznie.Jego wadą był nape kołowy(nie brał udziału w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim ,gdyż zapadał się aż po osie na piaszczystych drogach).